از ریسک شرکت است که سبب کاهش قیمت سهام آن میشود و با انگیزه ارزیابی اظهارنظرهای مخالف با گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد، به بررسی ارتباط ریسک شرکت و نوسانات سود جامع پرداخته و به دنبال پاسخی علمی و در خور دربارهی این پرسشهای آغازین هستیم که: “آیا ارائهی سایر اجزای سود جامع در انتهای صورت سود (زیان) دوره (رویکرد ارائه یک صورت عملکرد واحد) منجر به گمراهی استفادهکنندگان از صورتهای مالی و برداشت نادرست آنان از عملکرد اصلی شرکت میشود یا خیر؟
۱.۳ اهمیت و ضروت انجام تحقیق
بیانیه شماره ۱۳۰ استانداردهای حسابداری مالی آمریکا و در پی آن بیانیه مفاهیم شماره شش آمریکا به دنبال یک بحث بلندمدت بین مفهوم سود (زیان) جامع و سود خالص در حرفه حسابداری ارائه گردید. این بحث از دهه ۱۹۳۰ تاکنون یکی از بحثهای مهم در تدوین استانداردهای حسابداری بوده است (سعیدی ولاشانی، ۱۳۸۴) و مباحثههای زیادی نیز در خصوص لزوم ارائه صورت سود (زیان) جامع در یک صورت عملکرد واحد وجود داشته است. همانطور که در قسمت قبل نیز بیان شد، مخالفان ارائه صورت سود (زیان) جامع در یک صورت عملکرد واحد بر این باور بودند که گنجاندن “سایر اجزای سود جامع” همراه با نتایج کسب و کار اصلی، استفادهکنندگان از صورتهای مالی را به اشتباه میاندازد و به سوءتعبیرهای مهمی از عملکرد یک شرکت منجر میشود. آنها همچنین معتقد بودند، تفاوت نوسانات سود جامع با سود خالص که ناشی از موارد تحققنیافته است، به افزایش ریسک شرکت و کاهش قیمت سهام منجر میشود (IASB,2009، بند ۴۰).
بنابراین، لازم است تا با انجام تحقیقی به این سوال پاسخ داده شود که آیا تفاوت نوسانات ایجاد شده در سود، در اثر گزارشگری سایر اجزای سود جامع در انتهای صورت سود (زیان) دوره، استفادهکنندگان از صورتهای مالی را در تعیین عملکرد واقعی شرکت به اشتباه میاندازد یا خیر. از این رو، با انگیزه ارزیابی اظهارنظرهای مخالف با گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد، بر آن شدیم تا به بررسی رابطه ریسک شرکت و نوسانات سود جامع بپردازیم.
تحیقهای قبلی در مورد نوسانات سود جامع، عموماً حسابداری ارزش منصفانه را در صنعت بانکداری بررسی میکردند (بارث۱۰(۱۹۹۴)، بارث و همکاران (۱۹۹۶) و هادر۱۱و همکاران (۲۰۰۶)). اما شواهد کمی در مورد نوسانات سود جامع و پیامدهای آن برای شرکتهای غیرمالی وجود داشت. از این رو با توجه به این موضوع، شادوالی خان (۲۰۱۲) به بررسی نوسانات سود جامع در سطح شرکتهای غیرمالی پرداخت. از طرفی با عنایت به این موضوع که در خصوص نوسانات سود جامع و تأثیر آن بر ریسک و قیمت سهام شرکتها تاکنون تحقیقی در ایران انجام نشده است، تصمیم بر آن شد تا تحقیقهای پیشین، با فراهم کردن شواهدی از شرکتهای غیرمالی در ایران، مجدداً مورد بررسی و بازنگری قرار گیرند.
ضمناً نتایج این تحقیق میتواند شواهدی در خصوص اینکه آیا استفادهکنندگان با ارائهی نوسانات سایر اجزای سود جامع در ذیل صورت سود (زیان) دوره به اشتباه میافتند یا خیر ارائه کند. همچنین، نتایج این تحقیق میتواند در زمینه ارائه صورت سود (زیان) جامع در یک صورت عملکرد واحد و نه دو صورت جداگانه، مفاهیم مهمی برای سازمان حسابرسی، به عنوان مرجع تدوینکننده استانداردهای حسابداری، به همراه داشته باشد و نیز به نگرانی مخالفان ارائه صورت سود (زیان) جامع در یک صورت عملکرد واحد، با ارائه دلیل، پاسخ مناسب دهد. نتایج این تحقیق همچنین میتواند در هماهنگسازی استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱ و استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران مفید باشد.
۱.۴ اهداف تحقیق
هدف نقطهای است که محقق قصد رسیدن بدان را دارد تا در آنجا به داوری بپردازد. همچنین مقصود و منظور نهایی از تحقیق را نیز هدف دانستهاند. حال، چنانچه اهداف یک تحقیق به خوبی بیان شود، محقق در مییابد که نیاز به چه نوع اطلاعاتی دارد و از چه راههایی باید به جستجوی آنها بپردازد و این خود راه گشای نحوه انجام تحقیق نیز خواهد بود.
۱.۴.۱ هدف اصلی تحقیق
بر این اساس و با توجه به پرسش اصلی مطرح شده در قسمت بیان مسئله، هدف اصلی این تحقیق پاسخ به این سوال است که آیا ارائهی سایر اجزای سود جامع در انتهای صورت سود (زیان) دوره (رویکرد ارائه یک صورت عملکرد واحد) منجر به گمراهی استفادهکنندگان از صورتهای مالی و برداشت نادرست آنان از عملکرد اصلی شرکت میشود یا خیر؟
۱.۴.۲ اهداف فرعی تحقیق
مقایسه میزان نوسان سود جامع نسبت به سود خالص،
بررسی ارتباط معیارهای نوسانات سود و ریسک شرکت،
بررسی ارتباط معیارهای نوسانات سود و قیمت بازار سهام شرکت،
بررسی قدرت پیشبینیکنندگی سود جامع نسبت به سود خالص برای پیشبینی جریان وجه نقد عملیاتی آتی،
بررسی قدرت پیشبینیکنندگی سود جامع نسبت به سود خالص برای پیشبینی سود خالص دوره بعد.
۱.۵ پرسشها و فرضیههای تحقیق
۱.۵.۱ پرسشهای تحقیق
براساس مطالعات اکتشافی و مطالب مطرح شده و پرسش آغازین ارائه شده در قسمت انتهایی بیان مسئله پرسشهای زیر قابل طرح است:
آیا سود جامع نسبت به سود خالص نوسان بیشتری دارد؟
آیا نوسانات سایر اجزای سود جامع۱۲ با ریسک بازار شرکت رابطه معنیداری دارد؟
آیا نوسانات سایر اجزای سود جامع با قیمت بازار سهام شرکت رابطه معنیداری دارد؟
آیا سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی جریان وجه نقد عملیاتی دوره بعددارد؟
آیا سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی سود خالص دوره بعد دارد؟
۱.۵.۲ فرضیههای تحقیق
استقرار و تبیین درست و گویای فرضیه، آغاز راهی است که روش علمی نامگذاری شده است. فرضیه خود حاصل مطالعات و بررسیهای دقیق در یافتههای پیشینیانی است که مبانی نظری یک حوزه از علم را پی ریختهاند. یک فرضیه حدسی است زیرکانه در مورد مسئله و نیز راه حلی است برای مشکل مورد نظر (حساس یگانه، ۱۳۸۸). فرضیه نشان میدهد که چرا یک یا چند عامل، عوامل دیگر را تحت تأثیر قرار میدهند. به عبارت دیگر، فرضیه را، راه حل پیشنهادی محقق برای مسئله تحقیق و یا نتیجه تحقیق دانستهاند. ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که محقق صرفاً قصد آزمایش فرضیه را دارد نه اثبات آن. لذا در هنگام بیان فرضیه، محقق به بررسی روابط بین متغیرها میپردازد (دلاور، ۱۳۷۱).
با عنایت به مطالب مطروحه در قسمت بیان مسئله و مرور ادبیات موجـود و براساس پرسشهای پنجگانه مندرج در قسمت فوق، فرضیههای تحقیق، به شرح زیر قابل صورتبندی است:
فرضیه اول: سود جامع نسبت به سود خالص نوسان بیشتری دارد.
فرضیه دوم: نوسانات سایر اجزای سود جامع با ریسک بازار شرکت رابطه معناداری دارد.
فرضیه سوم: نوسانات سایر اجزای سود جامع با قیمت بازار سهام شرکت رابطه معناداری دارد.
فرضیه چهارم: سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی جریان وجه نقد عملیاتی دوره بعددارد.
فرضیه پنجم: سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی سود خالص دوره بعد دارد.
روش اجرای تحقیق
با توجه به این موضوع که نتایج این تحقیق میتواند دربرگیرنده اطلاعات و راهکارهایی برای اهالی بازار سرمایه باشد، از بابت هدف کاربردی و از آنجا که در این تحقیق، به دنبال ارزیابی ارتباط بین دو یا چند متغیر هستیم، این تحقیق از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- همبستگی است.
همچنین به منظور تخمین مدلهای این تحقیق جهت آزمون فرضیهها، از نمونهای از شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی ۱۳۸۲-۱۳۹۱ استفاده میشود. به منظور آزمون فرضیههای تحقیق نیز از مدلهای رگرسیونی چند متغیره، آزمون F و نیز سایر آزمونهای مربوط به دادههای ترکیبی نظیر آزمون لیمر، آزمون هاسمن و … استفاده میشود. روش اجرای تحقیق و همچنین روشهای آزمون هر فرضیه به تفصیل در فصل سوم ارائه شده است.
۱.۷ تعریف برخی از واژهها و اصطلاحات تحقیق
سود (زیان) خالص: برابر با حاصل جمع سود (زیان) عملیاتی، درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی و سود (زیان) عملیات متوقف شده میباشد (استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران).
سود (زیان) جامع: عبارت از کلیه تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه از بابت درآمدها و هزینههای مختلف شناسایی شده اعم از تحقق یافته و تحقق نیافته در طی دوره مالی میباشد. سود جامع شامل سود (زیان) خالص دوره، سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده و تعدیلات سنواتی میباشد (استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران).
سایر درآمدها و هزینهها: شامل (۱) درآمدها و هزینههای تحقق نیافته ناشی از تغییرات ارزش داراییها و بدهیهایی که اساساً به منظور قادر ساختن واحد تجاری به انجام عملیات به نحو مستمر نگهداری میشود و به موجب استانداردهای حسابداری مربوط مستقیماً به حقوق صاحبان سرمایه منظور میشود (از قبیل درآمدها و هزینههای ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای ثابت مشهود) و (۲) درآمدها و هزینههایی که طبق استانداردهای حسابداری به استناد قوانین آمره مستقیماً در حقوق صاحبان سرمایه منظور میشود (از قبیل مابهالتفاوتهای حاصل از تسعیر داراییها و بدهیهای ارزی موضوع ماده ۱۳۶ قانون محاسبات عمومی) (استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران).
تعدیلات سنواتی: به اقلامی اطلاق میشود که مربوط به سنوات قبلی است که در تعدیل مانده سود (زیان) انباشته ابتدای دوره منظور میگردد و به اقلامی محدود میشود که از تغییر در رویه حسابداری و اصلاح اشتباه ناشی میگردد (استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران).
سایر اجزای سود جامع: این قلم در استانداردهای حسابداری گوناگون، متفاوت است اما در ایران به حاصل جمع سایر درآمدها و هزینهها با تعدیلات سنواتی، سایر اجزای سود جامع گفته میشود. در فصل دوم، به تفصیل درمورد سایر درآمدها و هزینههایی که در این قسمت گزارش میشود بحث خواهد شد.
جریان وجهنقد عملیاتی: شامل جریانهای نقـدی ورودی و خروجی ناشی از فعالیتهای عملیاتی (فعالیتهای اصلی و مستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری) و نیز آن دسته از جریانهای نقدی است که ماهیتاً به طور مستقیم قابل ارتباط با سایر طبقات جریانهای نقدی صورت جریان وجوه نقد نباشد(استاندارد حسابداری شماره ۲ ایران).
بدهی جاری: طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی در ایران (۱۳۹۱) تعهداتی هستند که انتظار میرود از طریق استفاده از داراییهای جاری موجود و یا ایجاد بدهی جاری دیگر حذف شوند.
حقوق صاحبان سرمایه: طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی در ایران (۱۳۹۱) عبارتست از باقیماندهای که از کسر جمع بدهیهای واحد تجاری از جمع داراییهای آن حاصل میشود.
بتا: ضریب بتا در این تحقیق نمایندهای از ریسک سیستماتیک سهام است. ضریب بتای یک سهم عادی چیزی

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه با کلید واژگانناخودآگاه، روانشناسی، احساس حقارت، جوامع انسانی
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید