انواع مسمومیت و نحوه پیشگیری و درمان آنها | تغذیه سالم

هفته نامه سلامت – ستاره محمد، مریم سادات کاظمی: امروزه بیشتر از هر وقتی دسترسی به شکلای جور واجور مواد شیمیایی مثل سموم، داروها، مواد ضد عفونی کننده، رنگا، شویندها، کودها، حشره کش ها و … بدون برخورداری از اطلاعات کافی از راه درست مصرف، نگهداری و خطرات به وجود اومده به وسیله اونا زیاد شده.
استفاده غیر اصولی از این مواد و هم اینکه کاهش آلودگی محیط زیست با گازها و مواد سمی هر ساله موجب بروز موارد زیادی از مسمومیتا می شه. با اینکه خیلی از مسمومیتا با دریافت درمانای لازم و به موقع تحتِ کنترل در اومده و بهبود پیدا میکنن، اما مواردی از اونا با آسیبای جبران ناپذیر واسه سلامت و اقتصاد جامعه همراه هستن. پس بعضی وقتا از راهکارهای پیشگیرانه از مسمومیتا اهمیت خاص ای داره که در این مقاله به اون پرداخته می شه.

 

شکلای جور واجور مسمومیت و چگونگی پیشگیری و درمان اونا

پیشگیری از مسمومیت دارویی
مسمومیت دارویی شایع ترین دلیل بروز مسمومیت در دنیاس. در ایران هم تقریبا ۷۰ درصد از مسمومیتای برگشت شده به مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم کشور رو مسمومیتای دارویی تشکیل میدن. در ادامه با راهکارهای لازم واسه پیشگیری از این مسمومیت و چند تا نکته مهم در زمان بروز اون آشنا میشیم.

 

۱. از مصرف دارو بدون تجویز دکتر دوری کرده و داروهای تجویز شده رو طبق دستور دکتر یا داروساز استفاده کنین.

۲. به تاریخ انقضای داروها توجه کنین و از مصرف داروهای تاریخ گذشته دوری کنین.

۳. در ترکیبات خیلی از داروهای سرماخوردگی، استامینوفن هست. در نتیجه مصرف همزمان داروی استامینوفن با داروهای سرماخوردگی می تونه احتمال سمیت کبدی رو زیاد کنه. قبل از مصرف همزمان این دو دارو در مورد دوز مصرفی اونا با دکتر یا داروساز مشورت کنین.

۴. در مسمومیتای دارویی میشه تا حدود ۸ ساعت پس از مصرف دارو فرد رو مجبور به استفراغ کرد اما القای استفراغ در افراد با مشکل هوشیاری، کودکان، خانمای باردار و بیماران قلبی عروقی پیشنهاد نمی شه. هم اینکه اگه مسمومیت با داروهای اعصاب و روان ایجاد شده باشه، نباید فرد رو مجبور به استفراغ کرد. علائم این نوع مسمومیت معمولا با تاخیر اتفاق می افته. پس لازمه فرد دست کم تا ۲۴ ساعت در مرکز درمانی تحت نظر بمونه.

۵. از افزایش خودسرانه دوز دارو دوری کنین. این کار نه فقط به روند بهبود سرعت نمی بخشه، بلکه شما رو در خطر مشکلات مسمومیت دارویی قرار میده.

۶. در ترکیبات بعضی مکملای دارویی موجود در بازار، آهن هست. در نتیجه مصرف همزمان این مکملا با فرآورده های آهن دار می تونه منتهی به افزایش سطح آهن در بدن شه. قبل از مصرف همزمان این دو فرآورده در مورد دوز مصرفی اونا با دکتر یا داروساز مشورت کنین.

۷. مصرف داروهای کم خطر هم می تونه در مقادیر بالا خطرناک باشه. به خصوص اگه مصرف کننده کودک یا سن بالا باشه.

۸. بسته داروهای مصرفی افراد گرفتار به افسردگی، مشکلات روانی و افراد با سابقه خودکشی رو دور از دسترس اونا بذارین و بر دوز مصرفی اونا نظارت دقیق داشته باشین.

۹. افراد سن بالا ممکنه به دلیل شباهت اسمی یا ظاهری داروها، دچار شدن به فراموشی، ناخوانا بودن دوز مصرفی گفته شده روی بسته دارو و … در مصرف داروهای خود دچار اشتباه شن. پس لازمه بر مصرف دارو به وسیله اونا نظارت داشته باشین. به کار گیری جعبه های تقسیم بندی شده دارو طبق زمان صبح، ظهر و شب هم می تونه در این مورد کمک کننده باشه.

۱۰. با اینکه مسمومیت دارویی همیشه منتهی به مرگ نمی شه اما مصرف مقادیر بالای بعضی داروها می تونه با صدمات دائمی کبد و کلیه همراه باشه. مثلا مصرف خودسرانه و تکراری استامینوفن واسه کاهش درد یا تب می تونه منتهی به آسیب کبدی شه.

۱۱. در صورت بروز مسمومیت دارویی تعمدی یا اتفاقی، بدون این دست اون دست کردن با اورژانس یا شماره تلفن مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم (۱۴۹۰) تماس بگیرین و داروهای مصرفی مریض رو با اون به مرکز درمانی ببرین. در صورت هوشیاری فرد مسموم هم باید نام داروهای مصرفی و دوز هر یک رو از اون سوال کنین و به کادر درمانی اطلاع بدین.

۱۲. در صورت دچار شدن به بیماریای زمینه ای، بعضی وقتا مصرف دارو در دوز تجویز شده به وسیله دکتر هم می تونه سلامت فرد رو به خطر بندازه. تداخلات دارویی هم در بعضی موارد با خطر مسمومیت همراه هستن. پس حتما باید دکتر خود رو قبل از تجویز دارو از تموم بیماریای زمینه ای و داروهای مصرفی خود آگاه کنین.

۱۳. بعضی داروهای گیاهی در صورت مصرف زیادتر از اندازه یا نابجا می تونن منتهی به مسمومیتای خطرناک شن.

۱۴. مصرف خوراکی مایع بخور اوکالیپتوس حتی در مقادیر کم می تونه بسیار خطرناک باشه. در صورت وقوعت این نوع مسمومیت از القای استفراغ دوری کرده و زخمی رو به سرعت به بیمارستان منتقل کنین.

 
پیشگیری از مسمومیت کودکان

۱. مسمومیت در کودکان دومین عامل مرگ تا قبل از ۴ سالگیه. کودکان به دلیل کنجکاوی ممکنه هر چیزی رو که در دور و بر خود پیدا می کنن به دهن ببرن و بچشند. این موضوع اونا رو در خطر شکلای جور واجور مسمومیتا قرار میده. واسه پیشگیری از مسمومیت در کودکان به نکات زیر توجه کنین.

۲. اگه دارای کودک خردسال هستین باید داروها رو دور از دید و دسترس اون بذارین. واسه این منظور دارو رو در کمد مرتفع و مجهز به قفل نگهداری کنین. هم اینکه باید از قرار دادن دارو در کیف دستی دوری کنین.

۳. داروهای خود رو مقابل کودکان نخورین چون که اونا بیشتر از رفتار بزرگسالان تقلید می کنن و ممکنه دور از دید شما دارو رو داخل دهن ببرن.

۴. اگه بچتون مجبور به مصرف داروئه، از کلماتی مثل آبنبات، شکلات یا خوراکی واسه دارو استفاده نکنین. این کار ممکنه کودک رو نسبت به مصرف بیشتر دارو تشویق کنه.

۵. نوبت مصرف داروی بچه خود رو روی یه کاغذ یادداشت کنین تا با دادن دوز تکراری به اون، جانش رو به خطر نندازین.

۶. داروی استامینوفن رو حتما برابر با دوز تجویز شده دکتر یا داروساز به کودک بدین چون که کودکان خیلی سریع تر از بزرگسالان در برابر مسمومیت با دوز بالای این دارو قرار می گیرن. دوز استامینوفن حتما باید برابر با وزن و سن کودک تعیین شه.

۷. کیف دستی، ساک خرید و کیسه های نایلونی رو دور از دسترس کودک بذارین. کودک ممکنه با مصرف محتویات اونا یا کشیدن کیسه روی سر، جون خود رو به خطر بندازه.

۸. گلا و گیاهان آپارتمانی رو در فضایی دور از دم دست کودکان نگهداری کنین. بعضی از این گیاهان مثل خرزهره، دیفن باخیا، آزالپا، ادریس، کالادیوم، گل انگشتانه، شوکران و کرچک سمی هستن و حتی مصرف مقادیر کمی از اونا یا تماس اونا با پوست و چشم می تونه واسه اندام کوچیک کودک خطرناک باشه.

۹. نام گیاهان موجود در محیط کار و زندگی خود رو بدونین تا در موارد بروز مسمومیت به کادر پزشکی اطلاع بدین. شیره سمی بعضی از این گیاهان می تونه باعث تورم، خارش و سوزش مخاط دهن، خفگی یا آسیب گوارشی شه.

 

 

۱۰. مواد شیمیایی، شویندها، سفیدکنندها، الکلا، مواد ضد یخ، حشره کشا، غذاهای فاسد و حتی لوازم آرایشی و بهداشتی مثل لاک پاک کن رو در کمدهای مجهز به قفل و دور از دم دست کودکان نگهداری کنین.

۱۱. پس از هر بار به کار گیری مواد شیمیایی مثل شویندها و … بدون این دست اون دست کردن در اونا رو ببندین، حتی اگه کنار کودک وایس تاده باشین، یا فقط واسه جواب دادن به زنگ در یا تلفن، لحظه ای از اون دور شید.

۱۲. ابزاری مثل ساعت، دستگاه فشار خون، کنترل تلویزیون و حتی اسباب بازیای باتری دار رو دور از دم دست کودکان بذارین. کودکان ممکنه از روی کنجکاوی در اونا رو باز کرده و به باتری دستگاه دسترسی داشته باشن. بلعیدن این باتریا می تونه واسه کودک با مشکلات جدی همراه باشه. در صورت وقوع این حادثه بدون این دست اون دست کردن کودک رو به مرکز درمانی منتقل کنین.

۱۳. از نگهداری شربتای دارویی در یخچال و کنار بقیه نوشیدنیا دوری کنین.

۱۴. به کودک خود بیاموزید نوشیدنیا یا خوراکیا رو بدون اجازه بزرگسالان مصرف نکنن.

۱۵. مسمومیت در اثر بلع نفت، مواد شیمیایی و شویندها به وسیله کودکان بسیار خطرناکه. در این وضعیت هیچوقت کودک رو مجبور به استفراغ نکنین چون با این کار جون اونو در خطر قرار می دید. عکس العمل استفراغ در کودکان مانند بزرگسالان کامل نیس؛ پس استفراغ از قصد می تونه موجب خفگی کودک شه.

۱۶. در صورت بلعیدن مواد غیر خوراکی یا بروز علائم مسمومیت در کودک بدون این دست اون دست کردن با مرکز اورژانس ۱۱۵ یا مرکز کنترل مسمومیتا با شماره تلفن ۱۴۹۰ تماس بگیرین.

۱۷. کودکان ۴ تا ۵ برابر بیشتر از بزرگسالان با مصرف سرب محیط دور و بر، اونو به بدن خود جذب می کنن. این ماده می تونه منتهی به مشکل در تکامل سیستم عصبی کودک و کاهش بهره هوشی اون شه. سرب می تونه از راه تنفس یا خوردن ذرات آویزون سرب موجود در هوا، خاک یا آب به بدن منتقل شه. پس شستشوی مرتب دستا در کودکان مانع از تماس آلودگی سرب محیط با دهن اونا می شه.

 
۱۸. هوای محیط تقریبا بزرگراه ها و دور و بر مناطق صنعتی مانند کارخانجات باتری سازی و رنگ سازی چند برابر دیگر نقاط شامل سربه، پس اگه به واسطه شغل خود با این ماده در تماس هستین باید قبل از ورود به خونه، لباس کار خود رو تعویض کنین.

۱۹. بعضی لوازم آرایشی مثل سرمه و لوازم غیر استاندارد، شامل مقادیر بالایی سرب هستن. پس مصرف اتفاقی اونا به وسیله کودک می تونه بسیار خطرناک باشه.س رب موجود در این مواد واسه بزرگسالان هم خطرناکه. پس باید از مصرف اونا دوری کنین.

۲۰. از قرار دادن اسباب بازیای پلاستیکی بازیافت شده در اختیار کودکان یا به کار گیری اسباب بازیای رنگ آمیزی شده که دارای ورقه های پوسته پوسته رنگ هستن، دوری کنین.

۲۱. هیچوقت سطل زباله رو در دم دست کودکان قرار ندین. اونا ممکنه در سطل رو باز کنن و مواد دور ریخته شده رو ببلعند.

۲۲. کودکان به دلیل بازیگوشی، بیشتر در خطر گزیدگی با مار، زنبور و … قرار دارن. پس اگه می خواید واسه تفریح به مناطق غیر مسکونی و طبیعت برید حتما بدن کودک رو با لباس آستین بلند و شلوار بپوشونین. به کار گیری ترکیبات دور کننده حشرات (موجود در داروخانه ها) هم می تونه در این مورد کمک کننده باشه.

 

۲۳. مواد شیمیایی مثل شویندها و داروهایی مثل شربت متادون
(شربت ترک اعتیاد) رو همیشه در ظرف اصلی خود نگهداری کنین و از انتقال
اونا به ظروف مواد خوراکی مثل بطری نوشابه دوری کنین تا کودک به اشتباه
اونا رو مصرف نکنه.

 

اصول پیشگیری از مسمومیت

 

۱. شماره تماس مرکز ملی اطلاع رسانی داروها و سموم ۱۴۹۰ به طور شبانه روزی و به صورت مجانیه.

۲. میدونید ۳۴ مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم در کل کشور با شماره تلفن ۱۴۹۰ مشغول به فعالیت هستن؟

۳. لحظات اولیه پس از بروز مسمومیت واسه نجات فرد مسموم حیاتی هستن. بدون این دست اون دست کردن پس از برخورد با موارد مسمومیت با تلفن ۱۴۹۰ تماس بگیرین.

۴. در صورت بروز مسمومیت قبل از هر اقدامی، جهت دریافت اطلاعات درست با ۱۴۹۰ یا ۱۱۵ تماس بگیرین.

۵. وظیفه مهم مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم، راهنمایی فرد مسموم یا همراهان ایشون، واسه کنترل و کاهش مشکلات به وجود اومده به وسیله مسمومیته و نه درمان مسمومیت.

۶. یا میدونید اطلاعات ارائه شده به وسیله مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم در لحظات اولیه بروز مسمومیت، می تونه نجات بخش جون مریض باشه؟ در موارد بروز مسمومیت با ۱۴۹۰ تماس بگیرین.

۷. مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم با شماره تلفن ۱۴۹۰ راهنمای شما در لحظات اولیه بروز مسمومیت هستن.

۸. میدونید بیشتر مسمومیتای اتفاقی در کودکان زیر ۵ سال و به دلیل نبود توجه والدین رخ میدن؟

۹. شایع ترین دلیل بروز مسمومیت در جهان، مصرف داروها بیشتر از مقادیر درمانیه و دهن، شایع ترین راه ورود سموم به بدنه.

۱۰. مهم ترین راه های ورود سموم به بدن عبارتند از راه خوراکی، تنفس، پوستی و تزریقی.

 

سم و مسمومیت معنیش چیه؟
مسمومیت به یه سری از مشکلات در بدن می گن که به دنبال جذب مواد سمی خودنمایی پیدا می کنن. هر ماده یا ترکیبی که مصرف غیر اصولی اون باعث آسیب به بدن شه با عنوان «سم» شناخته می شه. سما می تونن از راه های جور واجور مثل چشم، گوش، پوست، تنفس، خوردن و تزریق در خون وارد بدن شن. از جمله سموم شایع در کودکان میشه به اجناس آرایشی و بهداشتی مثل لاک ناخن، عطرها، دئودورانتا، صابونا، مواد شوینده، داروها، پودرهای جاذب رطوبت، چسبا، گیاهان تزئینی و از سموم شایع در بزرگسالان میشه به داروها، مواد مخدر و الکل اشاره کرد.

 

پیشگیری از مسمومیت با سموم دفع آفات و مواد شیمیایی خونگی
۱. مسمومیت با سموم کشاورزی یکی از دلیلای مهم ایجاد مسمومیتا در ایرانه. علائم و نشونه های مسمومیت با بعضی از این سموم می تونه به صورت تاخیری (۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از مصرف) ظاهر شن. از جمله این علائم میشه به تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، اسهال، اشک ریزش، آبریزش از بینی، تعریق، تنگی نفس، افت فشار خون، تنگی مردمک چشم و مشکلات قلبی و عصبی اشاره کرد. واسه پیشگیری از این مسمومیتا به نکات زیر توجه کنین.

 

 

۲. قبل از به کار گیری فرآورده های شیمیایی و سموم جور واجور مثل خونگی یا صنعتی، حتما برچسب روی اونا رو بخونین و با روش درست به کار گیری اونا آشنا شید.

۳. هنگام به کار گیری مواد شیمیایی و فرآورده های شوینده و پاک کننده، پنجره ها رو باز کنین تا هوا در محیط جریان داشته باشه. بعد از مصرف این مواد در محیطای دربسته و کوچیک مانند دستشویی و حموم اصلا در این جاها توقف نکنین.

۴. از مخلوط کردن مواد شیمیایی مانند جوهرنمک و جرم بر با فرآورده های سفید کننده جدا دوری کنین. بخار و گازهای به وجود اومده به وسیله این کار بسیار سمی و خطرناک هستن.

۵. استفاده افراطی و غیر اصولی از سموم دفع آفات نه فقط باعث بروز مقاومت در آفات می شه، بلکه با ایجاد باقی مونده در اجناس و آلودگی محیط زیست می تونه واسه آدم مضر باشه.

۶. هنگام سمپاشی مزارع و باغچه ها حتما از ماسک، دستکش و لباس مناسب استفاده کنین.

۷. در صورت تماس پوست یا چشم با مواد اسیدی یا قلیایی و سموم، پوست و چشم رو با مقادیر فراوون آب شستشو بدین و زخمی رو به مرکز درمانی منتقل کنین. در این شرایط هیچوقت از مواد قلیایی و اسیدی واسه خنثی کردن استفاده نکنین.

۸. در صورت بلع مواد با خاصیت خورندگی مانند اسیدها و قلیاها، هیچوقت مریض رو مجبور به استفراغ نکنین.

۹. از سموم صنعتی و کشاورزی در منزل استفاده نکنین. این سموم سلامت کودکان و جنین خانمای باردار رو به خطر میندازن.

۱۰. واسه پیشگیری از آفت زدگی غلات و حبوبات در منزل، به جای به کار گیری قرص برنج که بسیار سمی و کشنده س، از مواد طبیعی مثل سیر و نمک استفاده کنین.

 
مسمومیت به وجود اومده به وسیله مصرف داروها
وقتی که داروها به درستی تجویز شن و دوز مناسب مصرف هم رعایت شه، معمولا واسه سلامت به درد بخور هستن اما نبود انتخاب داروی متناسب با مریضی یا زیاده روی در مصرف می تونه تهدیدی جدی حساب شه. مصرف دوز زیاد دارو مشکلات مختلفی به دنبال داره که وجود و شدت اون با در نظر گرفتن عوامل مختلفی مانند ماده عامل دارو، مقدار مصرف شده، سن و وضعیت سلامت فرد، سرعت اقدام درمانی مناسب و … متغیر هستش.
در بیشتر موارد، علائم مسمومیت دارویی مشابه دیگه ناراحتیای جسمیه و به خاطر همین بیشتر در مراجعه به مراکز درمانی تاخیر دیده می شه. حالت تهوع، استفراغ، خواب آلودگی، سرگیجه و از دست دادن هوشیاری مهم ترین علائم اولیه مصرف زیاد دارو یا مسمومیت داروییه که در موارد حادتر می تونه منتهی به مشکل کلیوی و تنفسی، هپاتیت، خونریزی گوارشی، مشکلات عصبی و … شه و حتی کما یا فوت رو به دنبال داشته باشه. توجه به بعضی پیشنهادا و رعایت اقدامات مناسب واسه کاهش قابل توجه مسمومیتای دارویی لازمه.

 

 

۱. رعایت دوزز دارو اولین شرط پیشگیری از مسمومیتای داروییه. همیشه باید هنگام مصرف دارو به دوز تجویز شده از طرف دکتر توجه داشت. البته بروشور دارو رو هم باید قبل از مصرف مطالعه کرد. هیچوقت خودسرانه مقدار داروی مصرفی رو افزایش ندین.

۲. زمینه حساسیت یا مشکلات دارویی که تجربه کردین رو قبل از مصرف داروی نوین با دکتر در میان بذارین. افراد گرفتار به بیماریای طولانی که معمولا چند نوع دارو مصرف می کنن بهتره فهرستی از داروها رو به دکتر نشون بدن.

۳. دارو رو در بسته اصلی خود نگه دارین و نسخه و بروشور دارو رو هم کنار اون بذارین.

۴. همیشه داروها رو در محیطی خشک و خنک نگهداری کنین و مطمئن باشین دور از دسترس کودکانه.

۵. همیشه قفسه داروها رو مرتب نگه دارین و داروهایی که تاریخ انقضای اونا گذشته یا مورد استفاده نیس به داروخونه تحویل بدین تا به شکل مناسبی نابود شه. هیچوقت دارو رو در سطل زباله یا سرویس بهداشتی نندازین.

۶. قبل از خوراندن هر داروی بدون نسخه ای به کودکان، حتما با داروساز مشورت کنین. اون می تونه دوز مناسب و مدت مصرف رو با در نظر گرفتن سن و وزن کودک توضیح بده.

۷. هیچ وقت دارو رو با عنوان شکلات یا آبنبات به کودک نخورانید.

۸. هیچوقت دارویی که واسه شما تجویز نشده رو حتی به صرف شباهت علائم مریضی با کس دیگه ای مصرف نکنین.

۹. هر چی اقدام درمانی واسه مسمومیت دارویی سریع تر انجام گیرد، مشکلات اون کمتر هستش.

 

پیشنهادای کلیدی واسه حفظ سلامت غذایی در زمان خرید، طبخ و نگهداری

 

۱. مواد غذایی رو انتخاب کنین که تاریخ انقضای اونا نگذشته باشه.

۲. میوه ها، سبزیجات و گوشتا رو در پاکتای جدا بذارین.

۳. زمان آماده سازی خوراکیا، دستا رو با آب گرم و صابون بشورید و دست کم ۲۰ ثانیه ناخنا رو به کف دستا بکشین تا به طور کامل تمیز شه.

۴. تخته کار، سطح کابینت و چاقوها رو به دقت بشورید.

۵. وسایل آماده سازی گوشت و سبزیجات باید مجاز باشه.

۶. میوه ها و سبزیجات تازه رو خوب بشورید و ضد عفونی کنین.

۷. خوراکیای خام و پخته رو در بسته بندی جدا نگهداری کنین.

۸. گوشتا رو با گرما کافی بپزید تا عوامل مریض کننده از بین بره.

۹. باقی مونده غذاها رو فورد در فریزر بذارین و هنگام مصرف دوباره هم به طور کامل گرما بدین.

۱۰. خوردنیا و غذاهای شامل سس رو واسه انجمادزدایی در یخچال بذارین و قبل از سرو، اونو به روش بن ماری گرم کنین.

۱۱. سس سالاد رو فقط هنگام مصرف اضافه کنین.

۱۲. شکلای جور واجور سس و چاشنی رو در یخچال نگهداری کنین.

۱۳. هر نوع خوراکی رو واسه انجمادزدایی فقط در یخچال بذارین.

۱۴. غذاهای گرم شده باید پیش مصرف بجوشه و دست کم ۶۰ درجه سانتی گراد گرما رو تحمل کنه.

 

مسمومیت به وجود اومده به وسیله سموم و مواد شیمیایی

 

به کار گیری سموم و مواد شیمیایی لازم در کشاورزی اصلا نباید بی اهمیت تلقی شه. حتی باید با در نظر گرفتن ویژگیای هر ماده احتیاط لازم رعایت شه. مواد شیمیایی ممکنه به شکل پودر، محلول یا اسپری استفاده شه. مسمومیت با این مواد می تونه به وجود اومده به وسیله استنشاق یا بلعیدن باشه که با مشکلات جدی تنفسی و گوارشی همراه س. البته تماس پوستی هم آسیبایی مانند قرمزی، سوزش و تحریک پوستی رو به دنبال داره. حتی در این صورت بعضی ترکیبات جذب پوست و وارد جریان خون می شه که اگه به اندامای حیاتی مانند کبد، طحال یا اعصاب مرکزی برسه، مشکلات خطرناکی داره.
بهترین و موثرترین روش پیشگیری از اینجور مسمومیتایی به کار گیری دستکش، ماسک، عینک و لباس مناسبه. هم اینکه پس از کار باید دستا و صورت به طور کامل با آب شسته شه. مواد غذایی هم باید به طور کامل از محیط دور باشه و سبزیجات و میوه ها قبل از مصرف به طور کامل شسته شه.

پیشگیری از مسمومیت با گازها

 

مونوکسید کربن به دنبال سوخت ناقص مواد آلی مانند بنزین، نفت، گاز، گازوئیل و زغال چوب تولید می شه. این گاز بی رنگ و بی بو به عنوان قاتل خاموش شناخته شده. مسمومیت با مونوکسید کربن از مرگبارترین شکلای جور واجور مسمومیت هاست که در موارد زیاد موجب آسیب مغز، نخاع و قلب می شه و فرد رو وارد خواب ابدی می کنه. در موارد طولانی و تماس دراز مدت با مقادیر کم از مونوکسید کربن هم فرد دچار سردرد، گیجی، وزوز گوش، خواب آلودگی، تهوع، استفراغ، تپش قلب، کاهش هوشیاری و در آخر آسیب دائمی عصبی، کما و مرگ می شه.

 

 

۱. در ادامه با نکات لازم واسه پیشگیری از این مسمومیت آشنا میشین.

۲. قبل از روشن کردن بخاریای گازی و نفتی در اول فصل سرما مطمئن شید دودکش بخاری و لوله گاز به درستی به بدنه بخاری وصل شده و راه دودکش سقفی بخاری بازه. بخاری باید استاندارد و دارای پیلوت باشه تا به محض خاموش شدن شعله به هر دلیلی، جریان گاز رو قطع کنه.

۳. سرد بودن لوله دودکش بخاری، نشونه ای از خارج نشدن دود و گاز سمیه. در این وضعیت حتما باید دودکش رو بررسی کنین.

۴. به کار گیری آبگرمکن نفتی یا گازی یا دستگاه پکیج داخل حموم یا محیطای کوچیک دربسته منتهی به سوخت ناقص و مسمومیت با گاز می شه.

۵. دود سیگار شامل مقادیری از گاز مونوکسید کربنه و می تونه در دراز مدت موجب بروز مسمومیت طولانی در افراد سیگاری و دور و بریا اونا شه به خصوص اگه سیگار در محیط در بسته استفاده بشه.

۶. از گرم کردن خودرو با گاز پیک خوبی در فصلای سرد دوری کنین.

۷. به کار گیری بخاریای بدون دودکش فقط در محیطایی مجازه که دارای تهویه و جریان مناسب هوا باشن.

۸. از حضور در پارکینگای دربسته که در اون اتومبیل با موتور روشن هست، دوری کنین.

۹. از نگهداری کودک داخل خودروی روشن یا پارکینگای طبقاتی دوری کنین و به محض ورود به این پارکینگا دکمه جریان هوا از خارج به داخل اتاق ماشین رو خاموش کنین.

۱۰. هنگام آتیش سوزی علاوه بر تولید گاز مونوکسید کربن، گاز سیانید هم از سوختن مواد پلاستیکی ایجاد می شه که شدیدا سمیه.

 

۱۱. در این شرایط باید هر چی سریع تر جلوی صورت، دهن و بینی رو با پارچه ای مرطوب بپوشونین و به صورت خمیده یا سینه خیز از محیط خارج شید.

۱۲.در صورت روبرو شدن با فرد مسموم شده به وسیله گاز مونوکسید کربن اونو بدون این دست اون دست کردن به هوای آزاد انتقال بدین.

۱۳. در شرایط قطع تنفس مریض مسموم با مونوکسید کربن و گازهای دیگه، زنده کردن قلبی رو شروع کنین و به سرعت با مرکز اورژانس تماس بگیرین.

 

مسمومیت به وجود اومده به وسیله داروها و مواد شیمیایی

 

۱. مسمومیت به وجود اومده به وسیله داروها و اجناس شیمیایی موجود در منازل مانند شویندها، حشره کشا، اجناس بهداشتی و … در کودکان بسیار شایعه چون اونا به خصوص در سنین کمتر از ۶ سال بسیار کنجکاو هستن و هر شیئی رو به دهن می برن. آشپزخانه، حموم و پارکینگ قسمتایی از منزل هستن که بیشترین زمینه این اتفاقات رو دارن.

۲. همه مواد پاک کننده، اجناس کشاورزی و حتی لوازم آرایشی مانند لاک و عطر شامل ترکیبات خطرناکی هستن. این در حالیه که بدن کودکان نسبت به بزرگسالان آسیب پذیرتره. اگه کمی از این اجناس با پوست و چشم کودک تماس داشته باشه، خورده شه یا حتی استنشاق شه، می تونه به اندامای حیاتی اون آسیب برسونه.

۳. مشکلات تنفسی، ناراحتیای گوارشی، سوختگیا، کاهش هوشیاری و حتی کما مهم ترین علائم اینجور مسمومیتایی هستن که نیاز به اقدام درمانی فوری داره.

البته پیشگیری از مسمومیت واسه کودکان فقط به این موارد خلاصه نمی شه و داروها هم عامل جدی دیگری هستش. داروها اصلا نباید در کیف دستی بزرگ ترها، روی میز آشپزخانه و کشوها و قفسه های قابل دسترسی باشه. معمولا بیشتر مسمومیتای کودکان زیر ۵ سال به دلیل خوردن دارو اتفاق میفته. مثلا مصرف زیاد آسپرین می تونه مسمومیتای جدی به دنبال داشته باشه.

.

منبع : bartarinha.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *