آنها از ارتباط میان اقلام شده و به طور خاص، سودمندی صورت سود (زیان) و صورت جریان وجهنقد افزایش مییابد. در مقابل، مخالفان، که عموماً تهیهکنندگان صورتهای مالی بودند، معتقد بودند که شکل نوین ارائهی صورتهای مالی، باعث میشود که نتایج مالی شرکتها به همان شیوهی قبلی یا بدتر از شکل رایج آن، نشان داده شود (KPMG، ۲۰۱۰).
علاوهبراین، برخی معتقد بودند که اصل یکپارچگـی، به عنوان یکی از اصـول اصلی ارائـهی صورتهای مالی، ممکن است منجر به عدم اجرای صحیح اصل قابلیت مقایسهای شود که توسط چارچوب نظری تهیه و ارائهی صورتهای مالی، الزامی شده است. استدلال این گروه این بود که نحوه طبقهبندی اقلام تا حد زیادی به فعالیتهای منحصر به فرد واحد تجاری بستگی دارد، لذا فعالیتهای متفـاوت واحدهای تجـاری منجر به شیوههای طبقهبندی گوناگـون و کاهش قابلیت مقایسهی صورتهای مالی میشود (KPMG، ۲۰۱۰).
۲.۷.۳.۲ تفکیک
واحد تجاری باید اطلاعات صورتهای مالی را به شیوهای تفکیک کند که در ارزیابی مبلغ، زمان و عدم اطمینان جریانهای نقدی آتی کمک کند. لازم است که اطلاعات مالی به گـروههای همگن از اقلام، با ویژگیهای اقتصادی ضرورتاً متفاوت تفکیک شوند. اگر اقلام از لحاظ اقتصادی متفاوت باشند استفادهکننده در ارزیابی جریانهای نقدی آتی، آنها را به صورت متفاوت به کار میگیرد. اطلاعات اضافی که به وسیلهی تفکیک اطلاعات و نمایش بیشتر اقلام خطی ایجاد میشود به استفادهکنندگان کمک میکند تا نتایج مالی واحد تجاری را درک و جریانهای نقدی آینده را پیشبینی کنند.
در شیوهی ارائهی امروزی، صورتهای مالی، اغلب، اقلامی را جمع میبندند که از نظر ماهیتی متفاوت هستند و به صورت متفاوت نسبت به رویدادهای اقتصادی مشابه واکنش نشان میدهند. تفکیک و جداسازی این اقلام به پیشبینی جریانهای نقدی آینده کمک میکند. به منظور به کار بردن چنین هدفی واحد تجاری باید اقلام خطی اضافی در صورتهای مالی خود بگنجاند تا اجزای وضعیت مالی، عملکرد مالی و جریانهای نقدی آینده را توضیح دهد.
تفکیک به معنی جداسازی منابع، براساس ماهیت اقتصادی آنها و یا فعالیتهایی است که در آن به مصرف میرسند. واحدهای تجاری ممکن است، منابع گوناگون را براساس مبناهای اصلی زیر تفکیک کنند:
کارکرد یا همان فعالیت اصلی واحد تجاری.
ماهیت یا همان ویژگیهای اقتصادی منابع.
مبنای اندازهگیری یا همان روش مورد استفاده برای اندازهگیری یک دارایی یا بدهی.
پس از انتشار پیشنویس اولیهی استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱، استفادهکنندگان از صورتهای مالی ادعا کردند که تفکیک بهتر و بیشتر اقلام براساس شکل پیشنهادی، با ارائهی اطلاعات اضافی، تجزیه و تحلیل آنها را از وضعیت و عملکرد مالی یک واحد تجاری بهبود میدهد. اما، برخی دیگر بر این باور بودند که سطح تفکیک پیشنهاد شده در این پیشنویس با ارائهی اطلاعات بیش از حد، میتواند منجر به سوءتعبیر استفادهکنندگان از دورنمای کلی وضعیت و عملکرد مالی یک واحد تجاری شود و از طرفی به واسطهی تفکیکهای گوناگون در واحدهای تجاری مختلف، از قابلیت مقایسه صورتهای مالی کاسته میشود (KPMG، ۲۰۱۰).
۲.۷.۴ شکل و طبقهبندی
پس از مطرح شدن روش نوین ارائهی صورتهای مالی و تجدیدنظر در IAS1 تغییرات مهمی در نحوهی ارائهی صورتهای مالی اتفاق افتاد. اولین تغییر آن بود که نام صورتهای مالی قبلی تغییر کرد. شکل ۲.۴ عناوین مجموعهی کاملی از صورتهای مالی را نشان میدهد (بنزکار۸۶، ۲۰۰۹):
تغییر مهم بعدی آن بود که روش جدید منجر به ارائهی کلیهی صورتهای مالی در یک شکل و ساختار مشترک شد. برمبنای این روش، صورتهای مالی میبایست اطلاعات مرتبط را در بخشها، گروهها و زیرگروههای مشابه در هر یک از صورتهای مالی نشان دهند، به گونهای که ارتباط اقلام در سـراسـر صورتهای مالی به راحتی قابل درک باشد (KPMG، ۲۰۱۰).
شکل ارائهی جدید، واحد تجاری را ملزم میکند تا اطلاعات مربوط به فعالیتهایی را که از طریق آنها ارزش میآفریند (فعالیتهای تجـاری) از روشی که وجوه مورد نیاز خود را تأمین میکند (فعالیتهای تأمین مالی)، جدا کند.
واحد تجاری باید اطلاعات مربوط به فعالیتهای تجاری خود را براساس فعالیتهای عملیاتی و سرمایهگذاری تفکیک کند و به طور جداگانه نشان دهد.
واحد تجاری باید اطلاعات مربوط به فعالیتهای تأمین مالی خود را براساس منبع تأمین مالی تقسیمبندی کند و اطلاعات مربوط به تأمین مالی از مالکان و غیرمالکان را جدا کند.
واحد تجاری باید فعالیتهای مربوط به عملیات در حال تداوم خود را از عملیات متوقف شده جدا کند.
واحد تجاری باید اطلاعات مربوط به مالیات بر درآمد مربوط به عملیات در حال تداوم خویش را از همهی اطلاعات دیگر جدا کند. بر همین اساس واحد تجاری همچنین باید:
اطلاعات مربوط به مالیات بر درآمد را در صورت وضعیت مالی و صورت جریان وجهنقد کاملاً تفکیک کند.
اطلاعات مربوط به هزینههای مالیات مربوط به عملیات مستمر را در صورت سود (زیان) جامع تفکیک کند.
اطلاعات مربوط به هزینه و صرفهجـویی مالیاتی بخش متوقف شده و سایر اقلام سود (زیان) جامع باید در صورت سود (زیان) جامع یا در یادداشتهای توضیحی پیوست حسب مورد ارائه شوند (Discussion Paper، ۲۰۰۸).
جدول ۲.۵ خلاصهای از بخشها و گروههای مختلف صورتهای مالی را نمایش میدهد.
جدول ۲.۵ بخشها و گروههای مختلف صورتهای مالی منطبق با IAS1
صورت وضعیت مالی
صورت سود (زیان) جامع
صورت جریان وجهنقد
بخش تجاری
بخش تجاری
بخش تجاری
گروه عملیاتی
گروه عملیاتی
گروه عملیاتی
گروه سرمایهگذاری
گروه سرمایهگذاری
گروه سرمایهگذاری
بخش تأمین مالی
بخش تأمین مالی
بخش تأمین مالی
گروه غیرمالکان
گروه غیرمالکان
گروه غیرمالکان
گروه مالکان
گروه مالکان
گروه مالکان
بخش مالیات بر درآمد
بخش مالیات بر درآمد
بخش مالیات بر درآمد
بخش عملیات متوقف شده
(خالص از مالیات)
بخش عملیات متوقف شده
(خالص از مالیات)
بخش عملیات متوقف شده
(خالص از مالیات)
سایراجزای سود جامع(خالص از مالیات)
راهنمای طبقهبندی
برای تهیهی صورتهای مالی با استفاده از طرح طبقهبندی مندرج در جدول ۲.۵، واحد تجاری باید ابتدا داراییها و بدهیهای خود را به سرفصلها و گروههای مختلف در صورت وضعیت مالی تقسیم کند؛ این طبقهبندی، نحوهی طبقهبندی در صورت سود (زیان) جامع و صورت جریانهای نقدی را مشخص خواهد کرد۸۷. طبقهبندی باید با استفادهی داراییها و بدهیها در واحـد تجاری و دید واحـد تجاری نسبت به فعالیتهای خود هماهنگ باشد. واحدهای تجاری با بیش از یک بخش قابل گزارش باید اقلام را براساس چگونگی استفاده از آنها در بخشهای قابل گـزارش واحد تجـاری، طبقهبندی کنند. این روش به مدیریت اجازه میدهد تا ابعاد منحصر به فرد فعالیت (های) خود را به گونهای منسجم به استفادهکنندگان صورتهای مالی منتقل کند. تصمیمهای مربوط به طبقهبندی توسط مدیریت گرفته میشود و مدیریت باید دلایل مربوط به نحـوه طبقهبنـدی خود را در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی به عنوان بخشی از یادداشتهای رویههای حسابداری ارائه کند (رویکرد مدیریتی). دو هیئت از یک رویکرد مدیریتی۸۸ به جای یک رویکرد دستوری حمایت میکنند. زیرا هر دو هیئت اعتقاد دارند صورتهای مالی که براساس رویکرد مدیریتی ارائه میشوند، نشاندهندهی نگرش مدیرت به واحد تجاری و منابع آن و چگونگی اعمال مدیریت بر واحد تجاری و منابع آن است.
همچنین لازم به ذکر است که واحد تجاری زمانی میتواند سرفصلها و گروههای دیگری را درون یک سرفصل با ترتیبی متفاوت ارائه کند که این نوع ارائه در هر یک از صورتهای مالی رعایت شود. هر سرفصل و گروهی که درون یک سرفصل دیگر قرار دارد، جمع فرعی خواهد داشت. صورت تغییرات حقوق صاحبان سهام در جدول ۲.۵ گنجانده نشده است زیرا این صـورت مالی، سـرفصلها و گروههایی را که در سایر صورتهای مالی استفاده شده است، ندارد.
اظهارنظرها
در پاسخ به پیشنویس اولیهی نحوهی ارائهی صورتهای مالی، تهیهکنندگان صورتهای مالی از رویکرد مدیریتی برای طبقهبندی صورتهای مالی حمایت کردند، اما استفادهکنندگان صورتهای مالی و تحلیلگران در مورد ماهیت ذهنی رویکرد مدیریتی ابراز نگرانی کردند.
این دو گروه اذعان کردند:
“علیرغم آنکه نحوهی طبقهبندی منابع در بخشها و گروههای مختلف تا حدودی در پیشنویس اولیهی نحوهی ارائهی صورتهای مالی مشخص شده و الزاماًتی برای آن تدوین شده است، اما عدم وجود تعریف روشنی از فعالیتهای واحد تجاری و درنتیجه طبقهبندیهای گوناگون در واحدهای تجاری مشابه منجر به کاهش قابلیت مقایسهی صورتهای مالی میشود.”
به هر حال، انتظار میرود روش نوین ارائهی صورتهای مالی ضمن افزایش قابلیت فهم صورتهای مالی، برای ارزیابی مدیریت، که مسئولیت استفاده کارآ و اثربخش از منابع واحد تجاری را دارد، مفید باشد (KPMG، ۲۰۱۰). در پایان میتوان گفت، هر چند به نظر میرسـد استفاده از رویکـرد مدیریتی برای طبقهبندی صورتهای مالی منجر به تضعیف روش جدید شده است، اما نباید فراموش کرد که براسـاس همین روش قابلیت فهـم صورتهای مالی افزایـشیافته و استفادهکنندگان و تحلیلگران صورتهای مالی بهتر میتوانند عملکرد مدیریت را ارزیابی کنند.
۲.۷.۵ تعریف بخشها و گروهها
۱. بخش تجاری: این بخش شامل داراییها و بدهیهایی میشود که جزیی از عملیات در حال تداوم واحد تجاری هستند و در جهت ایجاد ارزش مورد استفاده قرار میگیرند. بخش تجاری شامل دو گروه فعالیتهای عملیاتی و فعالیتهای سرمایهگذاری میباشد. تقسیم این دو گروه برمبنای ارتباط فعالیتها با اهداف اصلی و غیراصلی واحد تجاری صورت میگیرد.
گروه عملیاتی:
این گروه شامل:
داراییهایی که در فعالیتهای اصلی و روزانه واحد تجاری مورد استفاده قرار میگیرند و کلیهی تغییرات در آن داراییها؛ و
بدهیهایی که درنتیجهی فعالیتهای اصلی و روزانه واحد تجاری ایجاد شده و کلیهی تغییرات در آن بدهیها میباشد.
در واقع این گروه شامل داراییها و بدهیهایی میشود که مربوط به هدف اصلی تشکیل شرکت هستند اما اگر واحد تجاری نتواند داراییها یا بدهیهایی را به بخش تجاری یا تأمین مالی نسبت دهد، فرض میشود مربوط به گروه عملیاتی است. نمونهای از فعالیتهای عملیاتی و اقلام مربوط به آن که ممکن است در این گروه طبقهبندی شوند عبارتند از:
ارائهی خدمات توسط یک شرکت مشاوره،
تحقیق، تولید و فروش یک دارو توسط یک شرکت داروسازی،
دریافت وجه نقد از مشتریان،
پرداخت وجهنقد بابت مواد خریداری شده،
ماشینآلات و تجهیزات،
دارایی های نامشهود و … (KPMG، ۲۰۱۰).
۱.۲ گروه سرمایهگذاری:
در این بخش داراییها و بدهیهایی

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مقاله با موضوعاستاندارد، حسابداران، کسب و کار، صورتهای مالی
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید