منعکس میشود تا اثر این تعدیلات برای استفادهکنندگان از صورتهای مالی مشخص گردد. درصورتیکه چنین نحوه عملی در IAS8 پیشبینی نشده است. در واقع با تجدید ارائهی اقلام صورتهای مالی و همچنین تعدیل مانده سود انباشتهی ابتدای دوره در صورت گردش حساب سود (زیان) انباشته یا صورت تغییرات حقوق صاحبان سرمایه، اثرات مربوط به تغییر در رویهی حسابداری به خوبی ارائه داده شده و دیگر نیازی به ارائهی مجدد آن، در بخش سایر اجزای سود جامع صورت عملکرد مالی نمیباشد. به نظر میرسد تفکر بیشتر بر سر باقی ماندن یا حذف این قلم از بخش سایر اجزای سود جامع در ایران خالی از لطف نباشد.
تعدیلات تجدید طبقهبندی
تعدیلات تجدید طبقهبندی، مقادیری هستند که در دوره جاری یا دورههای قبل در بخش سایر اجزای سود جامع شناسایی شدهاند، اما بر طبق استانداردهای حسابداری، در دورهی جاری باید به سود خالص منتقل شوند. به عنوان مثال، تفاوتهای تسعیر ارز عملیات خارجی که در قسمت سایر اجزای سود جامع طبقهبندی شده است در زمان واگذاری به سود خالص منتقل میشود. بر طبق استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱، تعدیلات تجدید طبقهبندی باید در صورت سود (زیان) جامع یا در یادداشتها ارائه شود. تعدیلات تجدید طبقهبندی ناشی از رویدادهایی نظیر، واگذاری عملیات خارجی (IAS21)، قطع شناخت داراییهای مالی آماده برای فروش (IAS39) و بخشی از سود یا زیان مصون سازیهای جریان وجهنقد و خالص سرمایهگذاری در عملیات خارجی که اثر بخش تشخیص داده شود (IAS39)، میشود.
همانطور که در قسمتهای قبل نیز بدان اشاره کردیم، بر طبق استانداردهای حسابداری ایران، در کلیهی موارد فوق، سود یا زیان انباشته شده در صورت سود (زیان) جامع باید به سود (زیان) انباشته منتقل شود. شاید به همین علت باشد که از این قلم در صورتهای مالی شرکتهای ایرانی استفاده نمیشود، گرچه به نظر میرسد استفاده از آن منجر به طبقهبندی بهتر صورتهای مالی شده و از این طریق قابلیت فهم صورتهای مالی افزایش مییابد.
۲.۶.۳ شیوهی گزارشگری سود جامع
در قسمت قبل بیان شد که اصطلاح سود جامع برای کل اجزای سود جامع، یعنی سود خالص و سایر اجزای سود جامع، به کار میرود. در واقع، از آنجا که صورت سود (زیان) جامع دربرگیرندهی کلیهی درآمدها و هزینههای شناسایی شده، اعم از تحققیافته و تحققنیافته است، سود یا زیان خالص دوره مالی به عنوان اولین قلم در صورت سود (زیان) جامع انعکاس مییابد. این بدان معنی است که صورت سود (زیان) دوره، یکی از اقلام صورت سود (زیان) جامع را به تفصیل نشان میدهد و سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده، که ناشی از موارد موقتی و غیرعادی بودند، به طور جداگانه در صورت سود (زیان) جامع انعکاس مییابد.
حال، سوال اصلی این است که سایر اجزای سود جامع، در کدام قسمت از صورتهای مالی باید گزارش شود؟ سایر اجزای سود جامع، اغلب متشکل از اقلامی هستند که به طور بالقوه با ارزشهای جاری مرتبط هستند. در گذشته، در صورتهای مالی مبتنی بر ارزشهای تاریخی به دلیل آن که اجازه داده نمیشد تا اقلامی که به طور بالقوه با ارزش مرتبط هستند، در صورت عملکرد مالی منعکس شوند، لذا این اقلام، از جمله سایر اجزای سود جامع، را به طور مستقیم در بخش حقوق صاحبان سرمایه منعکس میکردند یا بعضاً آنها را مورد شناسایی و اندازهگیری قرار نمیدادند. اما در سالهای اخیر با پذیرش رویکرد ارائهی صورتهای مالی بر مبنای ارزشهای منصفانه، این نحوه عمل با انتقادهای شدیدی رو به رو شده است.
منتقدان بر این باورند که عدم گزارش تغییرات با اهمیت ارزش در صورت عملکرد مالی و انعکاس مستقیم آن در بخش حقوق صاحبان سرمایه، کیفیت سود را کاهش میدهد و به نقش آن به عنوان یک ورودی مهم در ارزشگذاری آسیب وارد میسازد. در این راستا، مدیران به مدیریت سود تشویق میشوند و این امر باعث میشود، استفادهکنندگان از صورتهای مالی با استنباطهای گمراهکنندهای مواجه شوند (واتس و زیمرمن، ۱۹۸۶). تدوینکنندگان استانداردهای حسابداری در بسیاری از کشورها به منظور پاسخگویی به این انتقادات و نیاز به افزایش سطح شفافیت و مرتبط بودن صورتهای مالی با ارزش شرکت، به سوی پذیرش رویکرد شمول کلی سود (سود فراگیر) گام برداشتهاند. بنابراین، امروزه سایر اجزای سود جامع را به جای ارائه در بخش حقوق صاحبان سرمایه، تحت سرفصلی جداگانه در صورت عملکرد مالی ارائه میکنند.
دو روش برای ارائهی سایر اجزای سود جامع در صورت عملکرد مالی وجود دارد:
ارائهی این اقلام در انتهای صورت سود (زیان) دوره و پس از جمع سود خالص (رویکرد ارائهی یک صورت عملکرد واحد)،
ارائهی این اقلام در یک صورت جداگانه (رویکرد ارائهی دو صورت عملکرد مالی جداگانه) (IAS1، بند ۸۱).
براساس استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱، که ماحصل پروژه مشترک IASB/FASB بود، یک واحد تجاری برای ارائهی اجزاء درآمد و هزینه خود، به استفاده از هر دو روش فوق مجاز است. البته پیش از صدور استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱، همانطورکه در پیشنویس اولیهی این استاندارد هم میتوان مشاهده کرد، هر دو هیئت پیشنهاد کردند تا تنها یک رویکرد، یعنی ارائه یک صورت عملکرد مالی واحد، باقی بماند و دیگر شکلهای گزارشگری، یعنی ارائه دو صورت عملکرد مالی جداگانه و ارائه در صورت تغییرات حقوق صاحبان سهام، حذف شود. به این دلیل که، هدف این پروژه تهیه استانداردی با بالاترین کیفیت و حذف تفاوتها بین شکلهای متفاوت ارائه در بین مؤسساتی است که از IFRS و GAAP پیروی میکنند. ارائه دادن چنین صورت واحدی از سود جامع قابلیت مقایسه صورتهای مالی را بهبود خواهد بخشید و به استفادهکنندگان کمک خواهد کرد تا آسانتر اطلاعات را در تحلیلهای خود درک و مورد استفاده قرار دهند، زیرا آنها تنها به یک صورت مالی برای اطلاعات درمورد تغییرات غیرمالکانه در خالص داراییهای واحد تجاری نیاز دارند.
دیدگاه دو هیئت مبنی بر ارائهی تمامی اجزای سود جامع در صورتی واحد، با شواهدی که از مطالعات بدست آمده، سازگار است، مبنی بر اینکه استفادهکنندگان واکنش بیشتری به سایر اجزای سود جامع نشان میدهند هنگامی که آنها را در محل مورد انتظار خود میبینند. بنابراین، پیشبینی میشود اگر مؤسسات سایر اجزای سود جامع را در صورت سود (زیان) جامع نشان دهند توانایی استفادهکنندگان برای توجه هماهنگ به اطلاعات افزایش مییابد. هر یک از اجزای سایر درآمدها باید با بخش یا گروههای داخل بخشها در صورت وضعیت مالی مرتبط شود. انجام دادن چنین امری به استفادهکنندگان کمک میکند تا رابطهی بین صورت وضعیت مالی و صورت سود (زیان) جامع را درک کنند. اما، در نهایت هر دو هیئت پس از دریافت اظهارنظرهای مخالف و مشاهدهی نگرانیهای مخالفان، حاضر به پذیرش هر دو رویکرد شدند.
گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد مسئلهای بحثبرانگیز است. موافقین گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد معتقدند که سود و زیان اندازهگیری شده بر مبنای جامع، به این دلیل که کلیهی تغییرات در خالص داراییهایی را که ناشی از منابع غیرمالکین در طی یک دوره بوده است را در بر میگیرد، عملکرد شرکت را بهتر از سایر اندازهگیریهای سود نشان میدهد و همچنین، شفافیت، پایداری و قابلیت مقایسه را افزایش میدهد (IASB، ۲۰۰۹، بند ۳۹). درحالیکه مخالفان گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد بر این باورند که گنجاندن اقلام تحققنیافته در سود، توانایی سود را برای انعکاس دورنمای جریانهای نقدی بلندمدت شرکت کاهش میدهد. آنها همچنین بیان میکنند که گنجاندن سایر اجزای سود جامع همراه با نتایج کسب و کار اصلی، استفادهکنندگان از صورتهای مالی را به اشتباه میاندازد و به سوءتعبیرهای مهمی از عملکرد یک شرکت منجر میشود (IASB، ۲۰۰۹، بند ۴۰). در واقع، نگرانی اصلی مخالفان گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد، بابت تأثیراتی است که این سوءتعبیرها میتواند در ریسک شرکت و درنتیجه قیمت سهام داشته باشد.
بر طبق استاندارد حسابـداری شماره ۶ ایران، از میان دو روش مجاز در IAS1، تنها روش دوم یعنی ارائهی سایر اجزای سود جامع در یک صورت مالی جداگانه، مجاز میباشد. بر همین اساس، صورت سود (زیان) جامع باید موارد زیر را به ترتیب نشان دهد:
کل سود (زیان) خالص دوره مالی،
سایر درآمدها و هزینههای تفکیک شده به تفکیک (منطبق با جدول ۲.۲)،
تعدیلات سنواتی (استاندارد حسابداری شماره ۶ ایران، بند ۸).
با توجه به اهمیت شیوهی طبقهبندی اقلام در قابلیت فهم صورتهای مالی، در قسمت بعدی درمورد نحوهی طبقهبندی و ارائهی آنها براساس شیوهی نوین ارائهی صورتهای مالی که منطبق با IAS1 است، بحث میشود تا فهم مطالب بیان شده، برای خوانندگان آسانتر گردد.
۲.۷ شیوهی نوین ارائهی صورتهای مالی
پس از تصمیمگیری نسبت به این موضوع که در هنگام تهیهی صورت سود (زیان)، چه اقلامی در نظر گرفته شود، نوبت به چگونگی ارائهی آنها در صورتهای مالی میرسد. چگونگی ارائه اطلاعات در صورتهای مالی اشاره به دو خصوصیت کیفی “قابل فهم بودن” و “قابلیت مقایسه” دارد.
بهطورکلی، خصوصیات کیفی به خصوصیاتی اطلاق میشود که موجب میگردد اطلاعات ارائه شـده در صـورتهای مـالی برای اسـتفادهکنندگان در راستـای وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطافپذیری مالی واحد تجاری مفید واقع شود. در سپتامبر ۲۰۱۰، FASB، بیانیهی مفاهیم شماره ۸ (SFAC8) را با عنوان “چارچوب نظری برای گزارشگری مالی” جایگزین بیانیهی مفاهیم شـماره ۱ و ۲ نمود و در فصل سوم این بیانیه، خصوصیات کیفی اطلاعات مالی سودمند را مطرح کرد. شکل۲.۱ به طور خلاصه به معرفی این خصوصیات کیفی میپردازد.
همانطور که در شکل ۲.۱ نیز قابل مشاهده است، هر دو خصوصیت کیفی “قابل فهم بودن” و “قابلیت مقایسه” تحت عنوان خصوصیات کیفی بهبـودبخـش (فزاینـده) در یک گروه خاص قرار میگیرند.
خصوصیت “قابل فهم بودن” به این موضوع اشاره دارد که اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی باید به گونهای ارائه گردد تا برای استفادهکنندگان از جامعیت برخوردار باشد. افرادی که آگاهی معقولی در زمینه فعالیتهای تجاری، اقتصادی و نحوه حسابداری آن دارند و مایل به مطالعه اطلاعات با تلاش معقولی هستند. با این وجود، نیاز به قابل فهم بودن اجازه نمیدهد تا اطلاعات مربوط، به بهانه مشکل بودن درک آن توسط برخی از استفادهکنندگان صورتهای مالی حذف شود (SFAC2، بند ۴۰). علاوهبراین، یک عامل مهم در قابل فهم بودن اطلاعات مالی نحوهی ارائه آنها است. برای اینکه ارائه اطلاعاتی مالی قابل فهم باشد لازم است که اقلام به نحوی مناسب در یکدیگر ادغام و طبقهبندی شوند (مفاهیم نظری ایران). بنابراین، توجه به تجمیع و تفرید اطلاعات، دستهبندی اطلاعات در گروهها و زیرگروههای مناسب،

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه درموردبزرگسالان، ارزش گذاری، شمال ایران، شیوه زندگی
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید