دسامبر ۱۹۹۷ لازمالاجرا شد. SFAC 130 گزارش سود جامع و اجزای آن را در مجموعه صورتهای مالی اصلی الزامی کرد.SFAC 130 (بند ۳۹) اقلامی را که پیش از این به عنوان اجزای سود جامع شناخته میشدند، اما به دلایل قبلی از صورت سود (زیان) کنار گذاشته شده و مستقیماً در بخش حقوق صاحبان سهام گزارش میشدند، معرفی کرد.SFAC 130 منجر به تجدید ارائهی بیانیهی شماره ۵۲: تعدیلات تسعیر ارز، بیانیهی شماره ۸۰: حسابداری قراردادهای آتی، بیانیهی شماره ۸۷: حسابداری بازنشستگی و بیانیهی شماره ۱۱۵: حسابداری سرمایهگذاریهای خاص در اوراق قرضه و سهام شد. بیانیههای مذکور مقرر کرده بودند که تغییرات در مانده اقلام تحت این بیانیهها، که به عنوان سایر اجزای سود جامع شناخته میشدند، به طور مستقیم در بخش حقوق صاحبان سهام ترازنامه گزارش شوند، اما با تجدید ارائه این بیانیهها، تغییرات در مانده اقلام فوق، در صورت عملکرد مالی ارائه میشدند. سایر اجزای سود جامع به تعدیلات تسعیـر ارز، تعدیـلات حداقل بدهـی بازنشستگـی و سودهای (زیانهای) تحققنیافتهی سرمایهگذاریهای خاص در اوراق قرضه و سـهام دستهبندی میشوند. (SFAC 130، بند ۱۷). سود یا زیان خالص ابزار مشتقه هم که به عنـوان ابزار مصونسازی جریان وجهنقد شناخته میشود، در حال حاضر بخشی از سایـر اجزای سـود جامع به حساب میآید (۷۲SFAC 133، بند ۴۶).
پیشنویس بیانیهی استاندارد حسابداری مالی شماره ۱۳۰، نمایش واضحی از سود جامع و اجزای آن را در یک صورت عملکرد مالی الزامی کرد (FASB، ۱۹۹۶). هیئت استانداردهای حسابداری مالی در این پیشنویس پیشنهاد کرد که سود جامع و اجزای آن در یک صورت عملکرد مالی و تحت مفهوم سود فراگیر گزارش شوند (SFAC 130، بند ۵۸). اما، در نهایت به دلیل مخالفتهای متعدد، استاندارد SFAC 130 شرکتها را به استفاده از هر دو روش یک صورت عملکرد مالی واحد و دو صورت عملکرد مالی جداگانه، مجاز دانست۷۳.
۲.۵.۲ گزارشگری سود جامع در سطح بینالملل (IAS1)
IAS1 با عنوان “نحوهی ارائهی صورتهای مالی” مجموعهای از الزاماًت کلی برای صورتهای مالی مانند، ساختار کلی صورتهای مالی، حداقل الزاماًت موردنیاز برای محتوای آنها، مبنای تعهدی، تمایز اقلام جاری و غیرجاری و … را بیان میکند. این استاندارد، واحدهای تجاری را به ارائهی مجموعهی کاملی از صورتهای مالی، شامل صورت وضعیت مالی، سود (زیان) جامع، صورت تغییرات در حقوق صاحبان سهام، صورت جریان وجهنقد و یادداشتهای همراه، ملزم کرده است. توضیحات مربوط به این استاندارد به طور کامل در قسمت ۲.۷ ارائه شده است.
هیئت استانداردهای حسابداری مالی (IASB) در استاندارد حسابداری شماره ۱ خود با عنوان “نحوهی ارائهی صورتهای مالی” سایر اجزای سود جامع را به صورت زیر تعریف میکند:
“سایر اقلام سود (زیان) جامع شامل اقلام درآمد و هزینهای، شامل تعدیلات تجدید طبقهبندی، است که در صورت سود (زیان) دوره شناسایی نمیشوند”. سایر اقلام سود (زیان) جامع طبق این استاندارد عبارتند از:
تغییرات در مازاد تجدید ارزیابی داراییها (مشاهده کنید، IAS16: امـوال، ماشینآلات و تجهیزات؛ IAS38: داراییهای نامشهود)
سودها و زیانهای اکچوئری در طرحهای مزایای معرفی شده که مطابق با بند۹۳A استاندارد حسابداری بین المللی شماره ۱۹ (IAS19) با عنوان “مزایای کارکنان” شناسایی میشود.
سود و زیانهای ناشی از تسعیر صورتهای مالی عملیات خارجی (مشاهده کنید، IAS21: اثرات تغییرات نرخ ارز).
سود و زیانهای ناشی از اندازهگیری مجدد داراییهای مالی آماده برای فروش (مشاهده کنید، IAS39: ابزارهای مالی، شناسایی و اندازهگیری).
بخـش اثربخش سود و زیانها مربوط به ابزارهای مصونسازی در مصونسازی جریانهای نقدی (مشاهده کنید، IAS39).
IAS1 اولین بار توسط هیئت استانداردهای حسابداری بینالمللی در ژانویهی ۱۹۷۵ با عنوان “افشا سیاستهای حسابداری” منتشر شد. پس از گذشت تقریباً ۲۲ سال، IASB، استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱ را با ترکیب IAS1، IAS5 و IAS13 در آگوست ۱۹۹۷ تجـدید ارائه و نام آن را به “نحوهی ارائهی صورتهای مالی” تغییر داد.
با شروع پروژه مشترک IASB/FASB در باب “نحوهی ارائهی صورتهای مالی”، استاندارد حسابداری بینالمللی شماره ۱ (IAS1) در ۶ سپتامبر ۲۰۰۷ تجدید ارائه شد و انقلاب عظیمی در نحوهی ارائهی صورتهای مالی به وجود آورد. در نهایت هیئت در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۱، سایر اقلام سود (زیان) جامع و نحوهی ارائهی آنها را مشخص کرد و بار دیگر IAS1 تجدید ارائه شد. شرح مفصلی از روند تکامل IAS1 در جدول ۲.۱ ارائه شده است.
جدول ۲.۱ سیر تطور IAS1
ردیف
تاریخ
تغییرات
۱
ژانویهی ۱۹۷۵
انتشار IAS1 با عنوان “افشا سیاستهای حسابداری”
۲
اکتبر ۱۹۷۶
انتشار IAS5 با عنوان “اطلاعـاتی که باید در صـورتهای مالی افشا گردد”
۳
نوامبر ۱۹۷۹
انتشار IAS13 با عنوان “نحوهی ارائهی داراییها و بدهیهای جاری”
۴
آگوست ۱۹۹۷
انتشار IAS1 با عنوان “نحوهی ارائهی صورتهای مالی” (این استاندارد جایگزین IAS1 قبلی، IAS5 و IAS13 شد)
۵
۱۸ آگوست ۲۰۰۵
IAS1 به وسیلهی اصلاحیهی “افشائیات سرمایه” اصلاح شد
۶
۱۶ مارس ۲۰۰۶
پیشنویس اصلاحات پیشنهادی IAS1 درمورد نحـوهی ارائهی صورتهای مالی منتشر شد
۷
۶ سپتامبر ۲۰۰۷
تجدید ارائهی IAS1 با عنوان ارائهی صورتهای مالی
۸
۱۴ فوریهی ۲۰۰۸
IAS1 به وسیلهی اصلاحیهی “ابزارهای مالی قابل بازفروش به ارزش منصفانه” اصلاح شد
۹
۲۷ می ۲۰۰۸
اصلاحات سالانه: طبقهبندی اوراق مشتقه به عنوان جاری و غیر جاری
۱۰
۱۶ آپریل ۲۰۰۹
اصلاحات سالانه: طبقهبندی بدهیها به عنوان جاری
۱۱
۶ می ۲۰۱۰
اصلاحات سالانه: شفافسازی صورت تغییرات در حقوق صاحبان سهام
۱۲
۲۷ می ۲۰۱۰
انتشار پیشنویس “ارائه سایر اقلام سود (زیان) جامع”
۱۳
۱۶ ژوئن ۲۰۱۱
IAS1 با اصلاحیهی “ارائهی سایر اقلام سود (زیان) جامع” اصلاح شد
۱۴
۱۷ می ۲۰۱۲
اصلاحات سالانه: اطلاعات مقایسهای
۲.۵.۳ گزارشگری سود جامع در ایران
در ایران نیز به موجب استاندارد شماره ۶ با عنوان “گزارش عملکرد مالی” تهیهی صورت سود (زیان) جامع از سال ۱۳۸۰ الزامی شده است. طبق استاندارد شماره ۶ ایران، هدف این استاندارد ملزم کردن واحدهای تجاری به انعکاس مشخص و بارز برخی عناصر عملکرد مالی است تا به درک استفادهکنندگان صورتهای مالی از عملکرد مالی واحد تجاری طی یک دوره کمک کند و مبنایی جهت ارزیابی عملکرد مالی جریانهای نقدی آتی برای آنها فراهم آورد. در بند ۵ این استاندارد بیان شده که سود (زیان) جامع به عنوان یک صورت مالی اساسی باید کل درآمدها و هزینههای شناسایی شده طی دوره را که قابل انتساب به صاحبان سرمایه است، به تفکیک اجزای تشکیلدهنده آنها نشان دهد.
صورت سود (زیان) جامع از طریق (۱) ترکیب اطلاعات مربوط به جنبه عملیاتی عملکرد و موارد مرتبط با آن با سایر جنبههای عملکرد مالی واحد تجاری و (۲) ارائهی اطلاعاتی که همراه با اطلاعات مندرج در سایر صورتهای مالی اساسی، برای ارزیابی بازده سرمایهگذاری در یک واحد تجاری مفید واقع شود، به اهداف گزارشگری مالی کمک میکند (استاندارد شماره ۶ ایران، بند ۷).
طبق استاندارد شماره ۶ ایران، بند ۸، صورت سود (زیان) جامع باید موارد زیر را به ترتیب نشان دهد:
سود یا زیان خالص دوره طبق صورت سود (زیان)،
سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده به تفکیک،
تعدیلات سنواتی (سازمان حسابرسی، کمیته فنی، ۱۳۹۰).
از آنجا که صورت سود (زیان) جامع دربرگیرندهی کلیهی درآمدها و هزینههای شناسایی شده، اعم از تحققیافته و تحققنیافته است، سود یا زیان خالص دوره مالی به عنوان اولین قلم در صورت سود (زیان) جامع انعکاس مییابد. این بدان معنی است که صورت سود (زیان) دوره، یکی از اقلام صورت سود (زیان) جامع را به تفصیل نشان میدهد و سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده، به طور جداگانه در صورت سود (زیان) جامع انعکاس مییابد (استاندارد ۶ ایران، بند ۹).
همچنین، سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده در این استاندارد شامل موارد زیر است:
درآمدها و هزینههای تحققنیافته ناشی از تغییرات ارزش داراییها و بدهیهایی که اساساً به منظور قـادر ساختن واحد تجاری به انجـام عملیات به نحو مستمر نگهداری میشود و به موجب استانداردهای حسابداری مربوط مستقیماً به حقوق صاحبان سهام سرمایه منظور میشود (از قبیل درآمدها و هزینههای ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای ثابت مشهود)، و
درآمدها و هزینههایی که طبق استانداردهای حسابداری به استناد قوانین آمره مستقیماً در حقوق صاحبان سرمایه منظور میشود (از قبیل مابهالتفاوتهای حاصل از تسعیر داراییها و بدهیهای ارزی).
در نهایت، سود (زیان) جامع سال مالی از حاصل جمع “سود (زیان) خالص دوره طبق صورت سود (زیان)” و “سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده” بدست میآید. تعدیلات سنواتی (مشتمل بر آثار انباشته تغییر در رویههای حسابداری و اصلاح اشتباه) حسب مورد از سود (زیان) جـامع سال مالی کسر یا به آن اضافه میشود تا سود (زیان) جامع شناسایی شده در فاصله تاریخ صورتهای مالی دوره قبل و پایان دوره مالی جدید بدست آید (استاندارد شماره ۶ ایران، بند ۸ و ۱۱).
همچنین، لازم به ذکر است که گزارشگری سود جامع در ایران با پذیرش رویکرد دو صورت عملکرد مالی جداگانه انجام میشود. بر همین اساس، ابتدا سود خالص دوره و اجزای آن در یک صورت عملکرد مالی ارائه شده و سپس سود خالص کل و سایر اقلام سود (زیان) جامع در یک صورت عملکرد دیگر تحت عنوان صورت سود (زیان) جامع ارائه میشود. البته هر گاه اجزای صورت سود (زیان) جامع محدود به سود (زیان) دروه و تعدیلات سنواتی باشد، ارائه صورت سود (زیان) جامع ضرورتی ندارد. به طور کلی، گزارشگری سود (زیان) جامع در ایران به شکلی ضعیف انجام میشود.
۲.۶ بررسی تطبیقی گزارشگری سود جامع در سطح ایران و بینالملل
توسعه حمل و نقل و ارتباطات، موجب نزدیکی نقاط مختلف جهان به نحوی شده است که اصطلاح “دهکدهی جهانی۷۴”، به آن اطلاق میگردد. از انتهای جنگ جهانی دوم تاکنون، در تجارت بینالملل و سایر اشکال اتکای متقابل بین کشورها چنان رشدی پیدا شده که بر جوانب مختلف زندگی بشر تأثیر با اهمیتی گذاشته است. در تجارت نیز وضعیتهای خاصی پدیدار شده که یکنواختی استانداردهای حسابداری را در کشورهای مختلف، به ذهن متبادر کرده است.
یکنواختی، به میزان هماهنگی یا شباهت میان مجموعههای مختلف استانداردهای ملی حسابداری و روشها و شکل گزارشگری مالی اشاره دارد (شباهنگ، ۱۳۸۱). بهطورکلی، وجود روشهای حسابداری متفاوت برای یک نوع معاملات و رویدادها، تجزیه و تحلیل و مقایسهی صورتهای مالی را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. این

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   با هدف پیام صلح و دوستی، دانشجویان از تهران تا لندن رکاب می‌زنند
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید