حوادث رانندگی

دانلود پایان نامه

پلیس راهور ، در کمیسیون ایمنی راه های وزارت راه و ترابری ) به دستگاه های مذکور اختصاص دهند.”
قانون بیمه جدید در ماده ۲۷ مقرر می دارد :
” شرکت های بیمه موظفند ۲۰ درصد از سود عملیات بیمه ای خود در بخش شخص ثالث وسایل نقلیه موضوع این قانون را به حسابی که از طرف بیمه مرکزی ایران تعیین می شود واریز نمایند . بیمه مرکزی ایران موظف است با همکاری وزارت راه و ترابری و راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ، مبالغ مذکور را در اموری که موجب کاهش حوادث رانندگی و خسارت های ناشی از آن می شود هزینه نماید .”
با توجه به ماده ۳۰ قانون بیمه اصلاحی ماده ۵ قانون توسعه حمل ونقل عمومی نسخ و حکم ماده ۲۷ نافذ است . البته اجرای این ماده از قانون نیز مستلزم سودآوری در بخش شخص ثالث است که با توجه به ضریب خسارت ۹۶ در صدی مفاد این ماده از قانون کارایی چندانی در پیشگیری از سوانح نخواهد داشت.
اگرچه قانون جدید سعی داشته با الگوگیری از کشورهای دیگر و مشارکت شرکت های بیمه در ارتقا ایمنی از وقوع سوانح پیشگیری نماید ولی در عمل موفق به این کار نشده است ، چرا که شرایط رشته شخص ثالث در کشور ما با کشورهای دیگر متفاوت است . قانون گذار برای رسیدن به چنین سطحی ، لازم است ابتدا با اتخاذ راهکارهایی همچون اعمال فرانشیز اجباری بر بیمه شخص ثالث و نیز بالا بردن حق بیمه به تناسب افزایش میزان تعهدات بیمه گر ضریب خسارت رشته شخص ثالث را کاهش دهد تا در مرحله بعد بیمه گر قادر به سرمایه گذاری در کاهش سوانح باشد . در حال حاضر راهکاری که در این خصوص می تواند مفید واقع شود قراردادن مالیات ارتقا ایمنی بر بیمه شخص ثالث است .
۴-۲-۲-۲- اخذ مالیات از بیمه شخص ثالث
با قراردادن مالیات بر بیمه شخص ثالث منبع مستمری از درآمد برای مصرف در امور پیشگیرانه عاید می شود . تجربیات کشورهای پیشرفته نیز نشان می دهد با اخذ یک مالیات اندک می توان سرمایه عظیمی را جمع آوری نمود . برای مثال ایالت ویکتوریا استرالیا با وضع عوارض ۱۰ درصدی بر روی بیمه شخص ثالث توانسته ۶۵/۵۶ میلیون دلار در سال کسب نماید . همچنین کشورهای اروپای شرقی با وضع عوارض ۸ درصدی بر روی بیمه شخص ثالث توانسته اند ۲۸ میلیون دلار ( لهستان )، ۲۰ میلیون دلار ( مجارستان ) ، ۱۲ میلیون دلار ( جمهوری چک ) و ۷ میلیون دلار ( اسلواکی ) کسب نمایند. ( بانک توسعه آسیایی ، ۱۳۸۵ : ۶۸ )
استفاده از شیوه مشابه در کشور ما می تواند درآمد فراوانی را جهت سرمایه گذاری در بخش ایمنی فراهم آورد . به این ترتیب افراد در ارتقا ایمنی سهیم شده و کمی از بار هزینه هایی که بر عهده بیمه گر گذارده شده است کاسته می شود .

۴-۲-۳- بیمه شخص ثالث ، بیمه وسیله و راننده
۴-۲-۳-۱-خصوصیات راننده
یکی از مهمترین ایراداتی که می توان بر کلیت قانون بیمه اجباری وارد کرد تاکید قانون بر بیمه نمودن وسیله نقلیه به جای راننده است . قانون مذکور در ماده ۱ بیان می دارد :
” کلیه دارندگان مکلفند وسایل نقلیه را در قبال خسارات بدنی و مالی بیمه نمایند . ”
همچنین در ماده ۳ انتقال وسیله نقلیه را سبب انتقال تعهدات بیمه به منتقل الیه می داند.
از این دو ماده می توان به این نکته پی برد که قانون گذار در بیمه مسئولیت مدنی اجباری، خصوصیات وسیله نقلیه را بر ویژگی های راننده مقدم داشته است. در حالی که تحقیقات انجام شده در کشورهای پیشرفته بیان گر خلاف این مطلب است. به عنوان مثال :
دلارت۳۲ و همکارانش در تحقیقی که برای تعیین عوامل موثر در میزان خسارت بیمه شخص ثالث انجام دادند به این نتیجه رسیدند که ویژگی های فردی بیمه گذاران بیشتر از ویژگی های وسایل نقلیه آن ها بر میزان خسارت پرداختی از سوی شرکت های بیمه تاثیرگذار است . ( رهنمای رودپشتی ، عزیززاده ، ۱۳۸۸ : ۱۲۸ )
هاتفیلد و فرناندس۳۳ نیز در بررسی مجموعه عوامل موثر بر ریسک شرکت های بیمه متغیر سن راننده را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیدند که رانندگان جوان رفتارهای رانندگی پرمخاطره تری در مقایسه با رانندگان مسن تر نشان می دهند. ( همان : ۱۳۰ )
تا پیش از تصویب تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمه موضوع قانون اصلاحی ( مصوب ۸/ ۱۲/ ۱۳۸۹) در کشور ما در تعیین نرخ حق بیمه خصوصیات وسیله نقلیه همچون نوع کاربری خودرو۳۴ ، ظرفیت حمل بار و مسافر و تعداد سیلندر۳۵ ملاک عمل قرار گرفته و ویژگی های راننده همچون سن ، جنسیت ، شغل ، تجربه رانندگی و نیز سابقه تخلفات رانندگی در تعیین حق بیمه بی تاثیر بود. در حالی که ماده ۱۴ مصوبه فوق بیان می دارد :
” بیمه‌گر موظف است هنگام صدور بیمه‌نامه، به ازای هر بار تخلف حادثه‌ساز وسیله نقلیه که طبق اعلام پلیس راهنمایی و رانندگی در دوره یک ساله قبل از صدور بیمه‌نامه صورت‌گرفته باشد ، دو درصد و در مجموع شانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه نماید. ”

علی رغم تلاشی که در مورد اعمال سوابق رانندگی افراد در تعیین حق بیمه شخص ثالث صورت گرفته است به دلیل محوریت وسیله نقلیه در میزان حق بیمه تعیینی ، این مکانیزم در پیشگیری و کاهش حوادث رانندگی کارایی لازم را نخواهد داشت ، چرا که انتقال خودرو ، انتقال و یا حذف سوابق منفی را نیز به دنبال خواهد داشت . در حالی که تعیین حق بیمه بر اساس مشخصات راننده یا رانندگانی که اسامی آن ها در متن بیمه نامه قید می شود باعث می گردد تا آن ها در هنگام رانندگی از بیم افزایش حق بیمه ، کلیه مقررات رانندگی را رعایت نمایند . در این صورت می توان علاوه بر تنبیه رانندگان متخلف ، رانندگان محتاط و قانون مند را نیز تشویق به ادامه رفتار صحیح نمود چرا که با استفاده از این مکانیزم سوابق بیمه ای یک فرد در نقل و انتقال خودرو به طور کامل از بین نمی رود.
۴-۲-۳-۲- ویژگی های فنی و ایمنی وسیله نقلیه
مورد دیگری که بایستی در تعیین حق بیمه وسایل نقلیه مد نظر قرار گیرد ویژگی های فنی و ایمنی آن است .
واضح است که هرچه یک خودرو ایمن تر باشد به همان نسبت در سوانح ضایعات کمتری را برجای می گذارد ، برای مثال خودرویی که مجهز به کیسه هوا و سیستم ترمز ضد قفل است در مقایسه با خودرویی که فاقد این تجهیزات است در برخورد با موقعیت خطرناک منجر به تصادف ضایعات خفیف تری خواهد داشت . همین طور خصوصیات فنی یک وسیله نقلیه همچون سرعت و شتاب بیشتر ، پتانسیل ارتکاب تخلفات حادثه ساز و شدت سوانح احتمالی را افزایش می دهد ، اگرچه این عامل تا حد زیادی متأثر از خصوصیات راننده خودرو بوده و متغیر است ولی نمی توان نقش خصوصیات خودرو را در کاهش و یا افزایش سوانح نادیده گرفت.
ماده ۸ قانون اصلاحی بیان می دارد :
” تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمه بیمه موضوع این قانون با رعایت نوع و خصوصیات وسیله نقلیه و فهرست تخلفات حادثه ساز و ضریب خسارت این رشته توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و پس از تایید شورای عالی بیمه به تصویب هیات وزیران خواهد رسید . ”
وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک در جلسه مورخ ۸/ ۱۲/ ۱۳۸۹ بنا به پیشنهاد بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تأیید شورای عالی بیمه و به استناد ماده (۸) قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث ـ مصوب ۱۳۸۷ـ و با رعایت تصویب‌نامه شماره ۲۴۶۹۹۰/ت۴۵۲هـ مورخ ۲۸/ ۱۲/ ۱۳۸۷، تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمه موضوع قانون یادشده را تصویب نمودند . در این مصوبه نوع خودرو ، نوع کاربری آن ، تعداد سیلندر ، ظرفیت حمل بار و مسافر ، سال ساخت وسیله نقلیه و سوابق تخلفات حادثه ساز آن ملاک تعیین نرخ بیمه نامه قرار گرفته است .
۴-۲-۳-۳- خصوصیات مکان رانندگی
علاوه بر خصوصیات راننده و وسیله نقلیه عامل دیگری که می تواند در تعیین حق بیمه پرداختی از سوی راننده موثر باشد خصوصیات مکان رانندگی است . شدت سوانح رانندگی در جاده های برون شهری نسبت به جاده های درون شهری بیشتر است ، چنان که بنا بر آمارهای پزشکی قانونی در نه ماهه اول سال ۸۹ آمار متوفیان تصادفات شهری ۵۳۷۹ نفر و کشته شدگان تصادفات برون شهری ۱۱۷۵۷ نفر بوده اند۳۶. همچنین در نواحی متراکم و پرجمعیت ، احتمال برخورد و تصادف بیشتر است. بنابراین با توجه به رابطه معناداری که بین مکان رانندگی و بروز سوانح وجود دارد لازم است که خصوصیات مکان رانندگی نیز به عنوان یکی از ملاک های تعیین حق بیمه در نظر گرفته شود . در این راستا می توان اقدام به نرخ گذاری مناطق مختلف کشور نمود . در روش نرخ‏گذاری ، تمام مناطق کشور به سه‏ منطقه شهرهای بزرگ ، شهر و قسمت‏های دیگر تقسیم می‏شود و تردد در هر یک از این مناطق مستلزم پرداخت حق بیمه ویژه آن ناحیه است . (دهقانی ، ۱۳۸۰ : ۴۷ )
استفاده از این مکانیزم امکان نیل به واقع بینانه شدن حق بیمه ها را فراهم می آورد چرا که در این صورت فردی که در روستا یا شهرستان کوچکی رانندگی می کند مجبور به پرداخت خسارت اتومبیل هایی که در جاده های برون شهری تردد می کنند نمی شود . ( همان : ۴۸ )
ماده ۱۴۸ قانون ترافیک زمینی بریتانیا علاوه بر خصوصیات راننده ، مواردی همچون شرایط وسیله نقلیه ، ظرفیت حمل مسافر ، وزن و مشخصات فیزیکی محمولات وسیله نقلیه ، شرایط زمانی و مکانی استفاده از آن ، توان و قدرت موتور خودرو و حتی لوازم و تجهیزات منصوبه بر روی وسیله را از معیارهای تعیین حق بیمه دانسته است .
در کانادا نیز شرکت‏های بیمه کانادایی ، آمار و اطلاعات کلیه رانندگان را با جزئیات و به‏ دقت نگهداری کرده و با استفاده از آن نسبت به تعیین حق بیمه هر یک از رانندگان اقدام می نمایند . به‏طور کلی در محاسبه نرخ حق بیمه و صدور بیمه‏نامه‏ اتوموبیل ، بیمه‏گران کانادایی به‏عوامل مختلف زیر توجه می‏کنند:
.۱- جنسیت راننده
.۲- محل اقامت
.۳- نوع کاربری وسیله نقلیه
۴- میزان مسافت روزانه ای که وسیله نقلیه طی می‏کند
۵- اشخاص دیگری که با اتومبیل بیمه‏شده رانندگی می‏کنند
۶- سابقه رانندگی و میزان خسارت و حوادث در گذشته
۷- ارزش وسیله نقلیه
.۸- نوع پوشش بیمه‏ای مورد نظر
.۹- میزان فرانشیز
با توجه به موارد گفته شده تعیین حق بیمه بر اساس خصوصیات توأمان وسیله نقلیه ، مکان رانندگی و ویژگی های راننده نتایج مفیدی در زمینه کاهش تعداد و شدت تصادفات خواهد داشت .

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تندری

۴-۲-۴- مشارکت شرکت های خودروساز در کاهش سوانح
مطابق نظریه خطر هر کس که در اثر

دیدگاهتان را بنویسید